VIETNAM MARKET‎ > ‎CASHEW‎ > ‎

Thị trường điều Việt Nam

Thị trường điều Việt Nam
Vietnam’s cashew nut market

Date: 08 June 2012
Copyright: Saigon Aroma Co. Ltd.

Diện tích trồng điều và sản lượng điều thô Việt Nam qua các năm
 NămDiện tích (ngàn héc ta)  Thay đổi (%)Sản lượng (ngàn tấn) Thay đổi (%) Năng suất (tấn/ha)
 2008 421.5 350  0.83 
 2009 398 5.6  293– 16.3 0.74 
 2010 373 6.3 3116.1 0.83 
 2011 360 3.5 3182.2 0.88 
 2012 (dự tính) 350 2.8   
Chú ý: (1) Các số liệu diện tích là diện tích cho thu hoạch, thấp hơn so với tổng diện tích (gồm cả diện tích trồng mới).
(2) Năm 2011, diện tích trồng điều giảm mà năng suất lại tăng là do áp dụng giống điều mới (giống điều cao sản) cho năng suất cao hơn ở một số nơi.

Các địa phương trồng điều chủ yếu là các tỉnh Đông Nam Bộ như Bình Phước, Bà Rịa – Vũng Tàu, Đồng Nai và vùng Tây Nguyên trong đó lớn nhất là tỉnh Bình Phước (150 ngàn héc ta, gần 50% diện tích và 60% sản lượng cả nước – số liệu năm 2011). Nhìn chung, cây điều sinh trưởng tốt tại các vùng đất đỏ bazan là Đông Nam Bộ và Tây Nguyên và cho hạt điều có chất lượng được đánh giá là ngon nhất thế giới.

Hình thái trồng điều và mua bán điều tại Việt Nam
Cây điều tại Việt Nam được trồng tại các hộ nông dân hoặc các vườn điều của nông dân. Người nông dân trồng điều tại vườn nhà với diện tích rất đa dạng từ vài trăm mét vuông tới vài héc ta. Khi đến vụ điều, các đại lý nhỏ, thường là đại lý thôn hay đại lý xã, sẽ mang xe loại nhỏ tới thu mua. Các công ty chế biến hay buôn bán điều sẽ mang xe tải tới và thu mua từ các đại lý này về lưu kho để chế biến. Giá cả mua bán điều thô được quyết định tại chỗ và tùy theo thời điểm cũng như giá cả thị trường. Thường hai bên mua và bán sẽ căn cứ vào giá thị trường và thỏa thuận giá cả mua bán với nhau.  Do đó sẽ phát sinh trường hợp bên mua không mua được và bên bán bị tồn kho. Giá cả điều thô thay đổi theo ngày và thường mỗi lần ra giá sẽ chỉ áp dụng cho một thời gian ngắn (thường từ vài ngày tới 1 tuần).

Xu thế diện tích trồng điều Việt Nam
Diện tích trồng điều của Việt Nam liên tục giảm trong những năm gần đây và được dự đoán sẽ tiếp tục giảm tiếp tới năm 2015. Cụ thể, ở tỉnh Bình Phước – tính có diện tích trồng điều lớn nhất cả nước,trong vài năm qua đã liên tục giảm từ 157 ngàn héc ta (2008) xuống còn 150 ngàn héc ta (từ 2010 đến nay) và dự báo đến năm 2015 sẽ chỉ còn khoảng 130 ngàn héc ta.
Tính chung toàn quốc, diện tích trồng điều năm 2011 chỉ còn 360 ngàn héc ta, giảm khoảng 5% so với năm 2010 và giảm khoảng 10% so với năm 2009.
Nguyên nhân là do các vườn điều trở nên già cỗi khiến năng suất thấp và trong những năm gần đây cây điều không cho hiệu quả kinh tế cao như các cây trồng khác nên người nông dân đã chặt bỏ để trồng các loại cây khác như cao su, cà phê, hồ tiêu,...
Thị trường mua bán điều tại Việt Nam không ổn định do hơn 95% lượng điều được dùng cho xuất khẩu, chỉ có 5% tiêu thụ trong nước. Do đó, giá điều tại Việt Nam phụ thuộc nhiều vào thị trường thế giới và khi thị trường thế giới sụt giảm do khủng hoảng nợ công châu Âu giá điều thô Việt Nam rớt mạnh từ đầu năm 2012. Giá điều thô vào tháng 9 năm 2011 vào khoảng 27.000 – 28.000 đồng/kg, trong khi vào đầu vụ, tức tháng 2 – 3 năm 2011, giá điều thô vào khoảng 40.000 – 42.000 đồng/kg. Vào tháng 2 năm 2012, giá điều thô chỉ còn 15.000 – 22.000 đồng/kg, bằng một nửa vụ so với đầu vụ trước. Việc giá điều không ổn định cũng là nguyên nhân khiến người nông dân bỏ cây điều và chuyển sang các cây trồng khác.

Chế biến điều tại Việt Nam
Theo số liệu thống kê của hiệp hội điều Việt Nam (VINACAS),  năm 2011 cả nước có hơn 200 doanh nghiệp chế biến điều với năng lực chế biến khoảng 800 ngàn tấn điều thô/năm. Do trong nước chỉ đáp ứng được khoảng 400 ngàn tấn điều thô/năm nên Việt Nam phải nhập khẩu điều thô nguyên liệu từ các nước châu Phi.
Vụ điều Việt Nam kéo dài từ tháng 3 tới tháng 6, quá trình thu mua điều thường diễn ra từ tháng 4 tới khoảng tháng 8. Các công ty chế biến điều sẽ thu mua điều thô, phơi khô và trữ kho để chế biến trong cả năm. Lượng nguyên liệu điều thô thiếu hụt sẽ được nhập thêm từ châu Phi, thường là sau khi thu mua trong nước kết thúc. Tùy vào thời tiết mà lượng điều thu hoạch trong nước thay đổi, do đó các công ty chế biến phải căn cứ vào lượng thu mua được trong nước để tính toán lượng nhập khẩu về.
Tỷ lệ nhân điều thu được từ điều thô: 25 ~ 30%.
Tỷ lệ thu nhân điều và dầu điều
  • Nhân điều / Hạt điều thô: 25 ~ 30%
  • Vỏ điều / Hạt điều thô : 68 ~ 70%
  • Dầu điều / Vỏ điều: 18 ~ 23%
Chú ý: Hạt điều thô (nguyên liệu điều thô) gồm có vỏ cứng (nut shell), vỏ lụa (testa skin), nhân điều (kernel).

Nhập khẩu nguyên liệu điều thô
Để đáp ứng nhu cầu chế biến trong nước, Việt Nam nhập điều thô từ các nước Ghana, Nigeria, Bờ Biển Ngà, Indonesia,v.v...
Năm 2010, Việt Nam nhập khẩu 404 ngàn tấn nguyên liệu điều thô (tổng kim ngạch 400 triệu USD, giá CNF 950 – 1.150 USD/tấn). Năm 2011, Việt Nam nhập khẩu 430 ngàn tấn điều thô.

Số lượng điều nhân xuất khẩu của Việt Nam theo các năm
 NămSố lượng (ngàn tấn)  Kim ngạch (triệu đô la)Ghi chú 
 2008167 920 
 2009177 850  
 2010198 1.100 Gồm: 40 ngàn tấn CNSL  
 2011166 1.400 Gồm: 60 ngàn tấn CNSL  
 2012 (dự đoán)170 1.500  

Năm 2010, hạt điều Việt Nam được xuất khẩu tới hơn 80 quốc gia, trong đó các thị trường chủ yếu gồm có: Mỹ (32,67%), Trung Quốc (16,08%), Hà Lan (13,07%), Úc (7,62%). Năm 2010, cả nước có trên 273 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu nhân điều, trong đó số lượng các doanh nghiệp có kim ngạch xuất khẩu lớn như dưới đây.
  • Kim ngạch 5 – 10 triệu USD: 20 doanh nghiệp 
  • Kim ngạch 10 – 20 triệu USD: 16 doanh nghiệp 
  • Kim ngạch 20 – 40 triệu USD: 11 doanh nghiệp 
  • Kim ngạch 40 triệu USD trở lên: 3 doanh nghiệp 
Các doanh nghiệp xuất khẩu lớn nhất năm 2010: Donafoods, Olam Vietnam, Pygemaco, Rals, Long Sơn, Intimex, Lafooco, Hoàng Sơn 1, Tanimex-LA, Thảo Nguyên.
(Nguồn: Vinacas)

Các thị trường xuất khẩu nhân điều chính của Việt Nam

Giá xuất khẩu nhân điều
Tháng 1, 2012
Nước, LoạiGiá (USD/kg) So với cuối tháng 8/2011 
Hoa Kỳ, W2408,93– 16 ~ – 18%  
Hoa Kỳ, W32  8,60– 16 ~ – 18%  
Hà Lan, W320  8,91  – 13%  
Trung Quốc, W240  9,80  – 8%
Trung Quốc, W320  9,50  – 5%  
Giá thu mua điều thô (VND/kg)27.000 ~ 28.000 VND/kg  Giảm 30% so với đầu vụ (tháng 2, 3 năm 2011; giá đầu vụ: 40.000 ~ 42.000 VND/kg)  
Nguồn: The Saigon Times tháng 1/2012

Dầu điều
Tên tiếng Anh: Cashew Nut Shell Liquid (CNSL), Cashew Nut Oil
Năm 2010, Việt Nam xuất khẩu 40 ngàn tấn dầu điều. Năm 2011, Việt Nam sản xuất 80 ngàn tấn dầu điều, xuất khẩu 60 ngàn tấn và thu về 50 triệu đô la Mỹ (khoảng 830 USD/tấn).
Các công ty lớn về sản xuất dầu điều gồm có: Công ty TNHH Thảo Nguyên (sản xuất 35 ngàn tấn dầu điều / năm), Donafoods (xuất khẩu khoảng 9 ngàn tấn dầu điều / năm).

Hiện trạng các công ty điều Việt Nam
Quý 1 năm 2012, hầu hết các doanh nghiệp về điều, đặc biệt các công ty vừa và nhỏ, đều gặp khó khăn về vốn và giá điều giảm. Theo Vinacas, giá điều xuất khẩu bình quân năm 2011 là 8000 ~ 8200 USD/tấn đã liên tục giảm và vào tháng 3/2012 chỉ còn 6500 USD/tấn. Các đơn hàng từ Bắc Mỹ, EU,... dù có hợp đồng nhưng không nhận hàng hoặc nhận nhưng chậm thanh toán. Trong khi đó, các doanh nghiệp chế biến đang tồn kho 200 ngàn tấn nguyên liệu. Số điều này hầu hết mua vào thời điểm giá cao (1400 ~ 1500 USD/tấn; giá vào tháng 3/2012: 1100 ~ 1200 USD/tấn), nếu bán với giá hiện nay mỗi tấn điều nhân sẽ bị lỗ hơn 1000 USD. 
Các doanh nghiệp điều phần lớn đều sử dụng vốn vay ngân hàng và hiện nay nhiều doanh nghiệp khó trả nợ và vay vốn từ ngân hàng. Vào tháng 3/2012, tổng nợ ngân hàng của các doanh nghiệp điều vào khoảng 3000 tỷ đồng (150 triệu USD). Ngoài ra, ngành điều Việt Nam đang cần 9000 ~ 10.000 tỷ đồng để mua hết 380 ngàn tấn điều thô trong dân và 250 triệu USD để nhập khẩu nguyên liệu điều thô để chế biến những tháng cuối năm.
Lãi suất ngân hàng cao (khoảng 16 ~ 18 %/năm) cũng ảnh hưởng tới kinh doanh của các doanh nghiệp điều. Hiệp hội điều Việt Nam VINACAS đang kiến nghị nhà nước hỗ trợ cho các doanh nghiệp điều vay vốn với lãi suất ưu đãi.
Theo ông Hoàng Mạnh Bình, chủ tịch hiệp hội điều Bình Phước, năm 2011 các doanh nghiệp chế biến, kinh doanh điều Việt Nam đã lỗ khoảng 8000 tỷ đồng do mua với giá quá cao nhưng khi bán ra thì chỉ được hơn 1/2 giá mua vào. Ngoài ra, vụ điều 2012 bị mất mùa do thời tiết thất thường cũng khiến người nông dân lao đao vì thu hoạch giảm và giá điều giảm chỉ bằng 2/3 giá trung bình năm 2011.

Một số công ty điều Việt Nam
Công ty chế biến xuất nhập khẩu nông sản thực phẩm Đồng Nai (DONAFOODS)
Loại hình công ty: Doanh nghiệp nhà nước
Mô tả: Chế biến hạt điều, cà phê hạt xuất khẩu, các loại hạt ăn được.
Website: (không)
Địa chỉ: Xa Lộ Hà Nội Đường 30/4, P. Long Bình, TP. Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai
Tel: 061.3891592, 061.3891637  –  Fax: 061.3891549;
Email: donafoods@hcm.vnn.vn
Năng lực sản xuất: Nhân điều 8000 tấn/năm, dầu điều 10.000 tấn/năm (2011)

Công ty cổ phần chế biến hàng xuất khẩu Long An (LAFOOCO)
Loại hình công ty: Doanh nghiệp nhà nước
Mô tả: Thu mua, chế biến hạt điều, bắp, khoai mỳ
Website: lafooco.vn
Năng lực sản xuất: Nhân điều 6000 tấn/năm (2010)

Công ty trách nhiệm hữu hạn Thảo Nguyên
Loại hình công ty: Doanh nghiệp tư nhân
Mô tả: Chế biến hạt điều, dầu điều (CNSL), dầu cardanol
Năng lực sản xuất: Nhân điều 5.500 tấn/năm, dầu điều 35.000 tấn/năm,  dầu cardanol 10.000 tấn/năm (2011)

Công ty trách nhiệm hữu hạn Thái Gia Sơn (THAGISON)
Tên tiếng Anh: Thagison Co. Ltd.
Loại hình công ty: Doanh nghiệp tư nhân

Công ty trách nhiệm hữu hạn chế biến nông sản thực phẩm xuất khẩu Tân An (TANIMEX-LA)
Tên tiếng Anh: Tan An Foods Processing Export Co. Ltd.
Thành lập: 1998
Loại hình công ty: Doanh nghiệp tư nhân

Công ty trách nhiệm hữu hạn Bimico (BIMICO)
Tên tiếng Anh: Bimico Co. Ltd.
Thành lập: 2000
Loại hình công ty: Doanh nghiệp tư nhân

Xem thêm: 
Nhóm 20 công ty điều lớn của Việt Nam (G20-VCS): http://www.g20vcs.com.vn
Thành viên hiệp hội điều Vinacas: http://www.vinacas.com.vn/content/portfolio

Hiệp hội điều Việt Nam VINACAS
Địa chỉ: 135 Pasteur, Phường 6, Quận 3, HCMC, Việt Nam
Tel: (08) 3.8242 136 – Fax: (08) 3.8242.138 
Email: info@vinacas.com.vn

Comments